Teksten

Teksten
Openingsspeech van Quinta Bies in Dynamo Expo, 2013:

Goedemiddag voor u staat Quinta Bies oud studiegenoot van Emmy Bergsma, 
voormalig galeriehouder, kunstenmaker in gedachte niet in het materiële. 
Spreker en kijker aanzwengelaar en onruststoker. Mag ik u adviseren 
achteraf niet te denken, goh die Quinta Bies, wat een succesvolle vrouw 
die laat ik met rust, maar goh wat een succesvolle vrouw, hoe ga ik haar 
een baan aanbieden!

Geacht publiek: welkom. Vandaag, zaterdag 21 juni is het de langste dag 
van het jaar. Ze duurt 16 uur en 34 minuten. Nog even volhouden allemaal, 
we zijn op de helft. Het leek mij een goed idee een zo’n lang mogelijke 
speech te houden op deze dag. Nee. Slecht idee zei Judith Hofmann, 
onze curator. Zal ik een dans doen? Nee. Slecht idee, zei Judith Hofmann. 
Dus ik zal het kort houden maar niet logisch. Hoe lijkt u dat?

Ik citeer 'In deze expositie brengt Emmy Bergsma met haar tekeningen een 
ode aan de uitbundige stadsnatuur, die gretig en uitbundig gebruik maakt 
van het overvloedige licht dat nu voorhanden is. Emmy Bergsma bekijkt het 
stadsonkruid dat zich een weg baant door de nauwe voegen tussen stoeptegels'.

Herinnering 1. Mijn toenmalige verloofde H. had een baan bij de gemeente. 
Na afstuderen aan de akademie (onze Aki ) was hij met behoud van uitkering 
ongeschikt verklaart voor de arbeidsmarkt. In een lichtgevend pak mocht hij 
verplicht voor de gemeente gaan vegen en opruimen. Een nederig klusje maar
niet geheel naar ontevredenheid overigens. In het kader van onkruidbestrijding 
moest H. met een fles gif op zijn rug en zo’n slangetje het onkruid besproeien. 
Je ziet het soms nog wel eens. H. was echter hyper-allergisch voor van alles 
en nog wat en bleek niet tegen het gif te kunnen. Hij vertelde het aan zijn baas 
en die stuurde hem naar huis. Er moest een verklaring worden ingeleverd van de 
dokter: en inderdaad hij mocht niet met deze chemicaliën werken, dit was inderdaad 
slecht voor zijn gezondheid. Maar goed, het werk moest wel gedaan worden. 
Vervolgens heeft H. nog dagen, nee, wekenlang het onkruid besproeid met zo’n fles 
op zijn rug en met zo’n slangetje maar zonder gif. 
Hij gaf wekenlang, nauwkeurig en met gepaste toewijding al ons Enschedeese onkruid 
water. Gewoon water. Wat een heerlijk idee hè? Grappig hè?

'Emmy Bergsma zoomt in op het uitbundige onkruid rondom de stammen van de 
kastanjebomen in haar straat en merkt op dat ze dan gaan lijken op mini-jungles. 
Ze ziet de wonderlijke keuze van een eenzame klimop, die door het plafond van het 
filmhuis naar binnen groeit. Een plek waar het licht meer uit dan aan is. Deze 
observaties zijn in 16’34” de uitgangspunten voor haar tekeningen'.

Vraag 1. Waarom ben ik hier? Ik houd niet van onkruid, ik hou van strakke heggen, 
kort gras en borders en perken met zo’ n duidelijke opgehoogde rand. Ik ben mij 
bewust van mijn truttigheid, ik heb allemaal vrienden met volle uitbundige 
woekerende levens en tuinen. Maar ik houdt van inperking afkappen en snoeien. 
Helderheid. Duidelijkheid. Overzicht, een heleboel van het zelfde op 1 plek niet 
dingen die doormekaar heen gaan groeien. U begrijpt dat ik hier dus heel 
zenuwachtig van word. 
Het begint al wanneer je er ongezien langs wil lopen 
langs deze kunstbunker. Het was al een onkruidparadijs maar nu met Emmy 
in the house is er nog een schepje bovenop gedaan. Tot op de ramen klimt en 
woekert het zich een baantje naar buiten. Brrr. Overal waar ik kijk klimt en draait en leeft het.

Ik citeer 'Door haar manier van werken komen tevens gedachten over eindigheid, 
tijdelijkheid en de daarmee gepaard gaande melancholie aan de oppervlakte'.

Herkenning 1. Aan de binnenkant van mijn been klimmen er kleine adertjes, 
ik begrijp niet zo waar het naar toe moet. Maar zij weten het denk ik wel. 
Want de plek wordt met de jaren steeds groter. Het komt door ‘het met je benen 
over mekaar zitten’. Onder druk zoekt de hoofdader kleine uitvalsweggetjes. 
Ik probeer niet meer met mijn benen over mekaar te zitten maar dat is best lastig. 
En het is ook oncharmant.
Verklaring 1. Emmy is een geweldige, sterke kunstenaar. Ze gaat zo hup de diepte 
in en blijft toch een opgeruimde vrouw. 
Of misschien zorgt het één wel voor het ander. Haar werk vernieuwt zich, 
ze verrast maar blijft ondertussen duidelijk herkenbaar. 
Er is veel zwart. Ik vind het organisch, diepgeworteld, onderzoekend, nooit saai, 
ernstig maar niet zwartgallig.
Duuster vind ik een mooi woord. Veel dood maar als je dan weer langer kijkt veel leven.
Het gewoeker hier met die lijnen heeft ook iets bevrijdends. Naast die gitzwarte 
volumes die je soms beklemmenderwijs tegemoet kunnen komen, kruipen. Klimmen en 
groeien de grillige lijnen alle kanten op. Maar ieder lijntje is goed te lezen het 
heeft ook iets frivools. Tralalalala. Hupsefluts het mag weer even. Gewoon lekker 
tekenen, zo’n gevoel krijg ik er ook bij.
Wat niet betekent dat ik enorme zin heb in snoeien, ramen zemen en schilderijen 
inpakken.
Advies 1. Inpakken meenemen opruimen. Ik voel dit soort dingen haarscherp aan als 
kunstambassadeur.
U gaat zich op het werk storten, u zoemt in en u zoemt weer uit. 
U vraagt of u hier kan pinnen dat kan niet maar overmaken van een afstandje mag ook altijd. 
U komt terug en kiest het paneel waar u het langst naar moest kijken. 
Het beangstigt u helemaal niet in tegenstelling tot deze spreker, 
nee u geniet enormvan al die details en dat gekruip en gewoeker en u gaat 
duurzaam investeren en u koopt een Bergsma. Haar prijzen zijn prima hier 
kunnen we niets over zeggen. 
En niets tegen inbrengen dus feliciteer u zelf en woeker voort. 
Koop een Bergsma en uw leven zal voorgoed veranderen. Positief natuurlijk. 
En als u niet van verandering houdt, koop ook gerust een Bergsma, uw leven 
zal precies het zelfde blijven. Maar om u heen woekert het verder. Met Bergsma 
voorop. Lieve mensen geniet van de diepgang die hier voor u wordt gepresenteerd 
geniet van de aanwezigheid van mensen. Geniet van het transformatorhuis geniet 
van de natuur geniet van de langste dag geniet van uw oneindigheid en geniet van 
uw eigen gewoeker.Ik verklaar deze expositie als succesvol en geopend. 
Graag een hartelijk en lang applaus voor Emmy Bergsma!!!!!!




Door Sabine Denkkaders - Gevonden

Iets vinden, terwijl je er niet naar zoekt noemt men serendipiteit.

Een mooi gegeven vind ik, alsof er een lampje aangaat in een kamer waarvan je niet 
wist dat hij donker was.
Welnu, een tijdje geleden was ik in Amsterdam, en daar vond ik nu precies een 
antwoord op vragen waar ik geen antwoord op zocht.
Het is namelijk zo dat ik mij tijdens het wachten op de trein, of het fietsen door 
de stad vaak bezig houdt met het bekijken van planten die tussen de stenen van het 
perron doorgroeien, of mos, groene algen en klimop dat met woeste overtuiging 
tegen onze betonnen wereld opklimt, en in de meest onmogelijke omstandigheden 
groen laten zien.
Ik vraag mij dan af ( en ik weet inmiddels, vele met mij), hoe de 
wereld eruit zou zien als de mens zijn ijverige schoonmaakwoede in de orde 
van steen, metaal en cement zou laten rusten? Wat zou er gebeuren met het 
Centraal Station, het terras, en onze keurige straten wanneer de natuur 
zijn gang kan gaan?

Wat gebeurt er met onze hoeken, rechte lijnen, grenzen en afbakeningen?
Tijdens mijn bezoek in Amsterdam vond ik in het werk van Emmy Bergsma, 
een antwoord. De kronkelende lijnen, schaduwen, en 
rondingen laten een wereld zien waar de natuur 
over zichzelf heen woekert: een gekronkel van donkere 
lianen en vergeten planten.

In sommige werken was de mens nog goed te herkennen, in andere werken verdween het 
lijf en gezicht in een onherkenbaar wezen, of bijna in zijn geheel onder een 
oerwoud van zwartgevloeid groen.
Ik ontdek een melancholisch verlangen naar die alles verterende romantische orde 
van de natuur. Een naïef verlangen naar een vorm van natuurmystiek, waarvan ik 
zeker weet dat het alleen kan worden beantwoord door kunst, in de breedste zin van 
het woord. Een antwoord op de vraag hoe het zou zijn als 
hetindividu weer deel uitmaakt van het organische geheel.
(Hegel).


Het werk waarover ik schrijf heet Adam, the first gardener, en is 120×130 cm, 
houtskool en softpastel op papier, gemaakt in 2015. Sabine Winters-Denkkaders

Voor de website waar dit artikel op verschenen is, klik hier